मेनू बंद

गोत्र म्हणजे काय? आणि लग्नावेळी गोत्र कशे बघतात? जाणून घ्या

भारतात, तुमचा वंश गोत्र पद्धतीद्वारे शोधला जातो. ही एक अतिशय प्राचीन भारतीय पद्धत आहे. हे मूळ वडील आणि मूळ कुटुंब ज्याचे तुम्ही आहात ते दर्शविते. आपल्या देशात चार वर्ण आहेत – ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र म्हणजेच दलित. गोत्रे त्यांच्या जातींमध्ये समान प्रमाणात आढळतात. ऐतिहासिक वंशाचा हा सर्वात मजबूत पुरावा आहे, ज्यामध्ये असे म्हटले आहे की आम्ही कोणत्याही जातीचे किंवा वर्णांचे आहोत, परंतु प्राचीन काळी आपण एका वडिलांच्या वंशाचे आहोत. ह्या लेखात आपण, गोत्र म्हणजे काय? आणि लग्नावेळी गोत्र कशे बघतात? हे बघूया.

गोत्र म्हणजे काय? आणि लग्नावेळी गोत्र कशे बघतात? जाणून घ्या

गोत्र म्हणजे काय

गोत्र व्यापकपणे लोकांच्या गटाचा संदर्भ देते ज्यांचा वंश एकाच मूळ पुरुष पूर्वजांशी जोडलेला आहे. व्याकरणाच्या हेतूंसाठी, पाणिनीमध्ये गोत्र शब्दाचा अर्थ मुलाच्या मुलापासून सुरू होणारा मुलगा आहे. गोत्र हे कुळ किंवा वंशाचे नाव आहे जे त्याच्या मूळ पुरुषांनुसार आहे. लाखो हजारो वर्षांपूर्वी जन्मलेल्या पूर्वजांच्या नावाने हिंदू लोक त्यांचे गोत्र चालवत आहेत. ज्यामुळे वैवाहिक गुंतागुंत निर्माण होत नाही.

गोत्र मुळात ब्राह्मणांच्या सात कुळांचे आहे, जे त्यांचे मूळ सात ऋषींना शोधतात. हे सात ऋषि होते: 1. अत्री, 2. भारद्वाज, 3. भृगु, 4. गौतम, 5. कश्यप, 6. वशिष्ठ, 7. विश्वामित्र. नंतर आठवे गोत्र अगस्त्यही त्यात जोडले गेले आणि गोत्रांची संख्या वाढतच गेली. जैन ग्रंथांमध्ये 7 गोत्रांचा उल्लेख आहे – कश्यप, गौतम, वत्स्य, कुत्स, कौशिक, मांडव्य आणि वसिष्ठ. परंतु आपल्या देशात छोट्या प्रमाणावर साधूंना सामील करून एकूण 115 गोत्र मिळतात.

लग्नावेळी गोत्र कशे बघतात

मुलगा आणि मुलगी यांच्या लग्नावेळी, पात्र मुला -मुलीचे गोत्रच नाही तर आई आणि आजीचे गोत्रही मिसळलेले असते. म्हणजेच तीन पिढ्यांमध्ये कोणतेही गोत्र समान नसावे, तरच लग्न निश्चित आहे. जर गोत्र समान असेल तर लग्न न करण्याचा सल्ला दिला जातो. हिंदू धर्मग्रंथ एकाच गोत्रात विवाह करण्यास मनाई करतात कारण असे मानले जाते की जर एकाच गोत्र किंवा गोत्रात लग्न केले तर जोडप्याची संतती अनुवांशिक दोषांसह जन्माला येतात.

या लेखात आपण, गोत्र म्हणजे काय? आणि लग्नावेळी गोत्र कशे बघतात? हे थोडक्यात बघितले. बाकी अश्याच मजेशीर माहितीसाठी खालील लेख वाचा.