मेनू बंद

विंदा करंदीकर – संपूर्ण माहिती मराठी


आपण या आर्टिकल मध्ये महाराष्ट्रातील थोर साहित्यिक विंदा करंदीकर यांची संपूर्ण माहिती सोप्या मराठी भाषेत जाणून घेणार आहोत. जर तुम्हाला Vinda Karandikar यांच्याबद्दल पुरेशी माहिती नसेल तर नक्की हे आर्टिकल पूर्ण वाचा.

विंदा करंदीकर (Vinda Karandikar)

विंदा करंदीकर कोण होते

विंदा करंदीकर यांचे पूर्ण नाव गोविंद विनायक करंदीकर आहे. ते मराठीतील कवी, लेखक, अनुवादक, व समीक्षक होते. देशाच्या साहित्य क्षेत्रातला सर्वोच्च प्रतिष्ठेचा एकोणचाळिसावा ज्ञानपीठ पुरस्कार त्यांना ‘अष्टदर्शने’ या साहित्यकृतीसाठी प्रदान करण्यात आला. वि.स. खांडेकर आणि कुसुमाग्रजांनंतर हा पुरस्कार मिळवणारे ते तिसरे मराठी साहित्यिक होते. याशिवाय करंदीकरांना महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुरस्कार, कुसुमाग्रज पुरस्कार, कबीर सन्मान, जनस्थान पुरस्कार सारखे अनेक सन्मान व पुरस्कार देण्यात आले.

करंदीकर यांचा जन्म 23 ऑगस्ट 1918 रोजी महाराष्ट्रातील सध्याच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्यातील धाळवली गावात झाला. विंदांचे वडील विनायक करंदीकर हे कोकणातील पोंभुर्ला येथे होते. विंदांनी त्यांचे शिक्षण कोल्हापुरात पूर्ण केले. ‘हैदराबाद मुक्ती संग्रामात’ भाग घेतला आणि त्यासाठी तुरुंगवास भोगला.

हे सुद्धा वाचा – सिंधुताई सपकाळ

Vinda Karandikar Information in Marathi

Vinda Karandikar हे कोकणच्या आर्थिक मागासलेपणाबद्दल ते संवेदनशील होते. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ ते मार्क्सवाद असा त्यांचा वैचारिक प्रवास सुरूच होता, पण ते अशा कोणत्याही संघटनेचे सदस्य झाले नाहीत. उदरनिर्वाहासाठी त्यांनी शिक्षण स्वीकारले. ते बसवेश्वर कॉलेज, रत्नागिरी, रामनारायण रुईया कॉलेज, मुंबई, एसआयईएस कॉलेजमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक होते.

Vinda Karandikar यांनी केवळ लेखनासाठी 1976 मध्ये व्यावसायिक तर 1981 मध्ये ते स्वेच्छेने निवृत्ती स्वीकारली. विंदांचे वैयक्तिक जीवन साधे आणि स्वावलंबी राहिले. त्यांना मिळणारा स्वातंत्र्यसैनिकाचा पगार त्यांनी कधीच स्वीकारला नाही. त्यांची भूमिका नेहमीच तपस्याची राहिली आहे. विंदा करंदीकर यांच्या पत्नी सुमा करंदीकर या लेखिका होत्या. त्यांना एक मुलगी सौ. जयश्री विश्वास काळे आणि दोन मुले आनंद आणि उदय आहेत. विंदा करंदीकर यांचे 14 मार्च 2010 रोजी वयाच्या 91 व्या वर्षी मुंबईत अल्पशा आजाराने निधन झाले.

हे सुद्धा वाचा – डॉ. प्रकाश आमटे

पुरस्कार

Vinda Karandikar यांना 2006 मध्ये 39 वा ज्ञानपीठ पुरस्कार प्रदान करण्यात आला, जो भारतातील सर्वोच्च साहित्य पुरस्कार आहे. विष्णू सखाराम खांडेकर (1974) आणि विष्णु वामन शिरवाडकर (कुसुमाग्रज) (1987) नंतर ज्ञानपीठ पुरस्कार जिंकणारे ते तिसरे मराठी लेखक होते. करंदीकर यांना त्यांच्या साहित्यिक कार्यासाठी केशवसुत पुरस्कार, सोव्हिएत लँड नेहरू साहित्य पुरस्कार, कबीर सन्मान आणि 1996 मध्ये साहित्य अकादमी फेलोशिप यासह इतर काही पुरस्कार मिळाले.

विंदा करंदीकर यांचे साहित्य

1. काव्यसंग्रह

सहित्यकृतीप्रकाशनवर्ष साहित्यकृतीप्रकाशनवर्ष
धृपदइ.स. १९५९ जातकइ.स. १९६८
विरूपिकाइ.स. १९८१ अष्टदर्शनेइ.स. २००३
स्वेदगंगाइ.स. १९४९ मृद्‌गंधइ.स. १९५४

2. बालकविता संग्रह

साहित्यकृतीप्रकाशनवर्ष साहित्यकृतीप्रकाशनवर्ष
अजबखानाइ.स. १९७४ पिशीमावशी आणि तिची भुतावळइ.स. १९८१
अडम तडमइ.स. १९८५ बागुलबोवाइ.स. १९९३
एकदा काय झालेइ.स. १९६१ राणीची बागइ.स. १९६१
एटू लोकांचा देशइ.स. १९६३ सर्कसवालाइ.स. १९७५
टॉपइ.स. १९९३ सशाचे कानइ.स. १९६३
परी गं परीइ.स. १९६५ सात एके सातइ.स. १९९३

3. ललित निबंध

  • आकाशाचा अर्थ (इ.स. १९६५)
  • करंदीकरांचे समग्र लघुनिबंध (इ.स. १९९६)
  • स्पर्शाची पालवी (इ.स. १९५८)

4. समीक्षा

  • उद्गार (इ.स. १९९६)
  • परंपरा आणि नवता (इ.स. १९६७)

Related Posts

error: Content is protected !!